Podmiot pobierajacy opłaty za odbieranie odpadów komunalnych na terenie gminy Jeśli gminy zawiązały związek międzygminny dla celów prowadzenia gospodarki odpadami, to jaki podmiot pobiera opłaty na terenie gminy (musi to robić gmina, czy też może to robić związek międzygminny)? Odpowiedź eksperta: Na wstępie należy wskazać, że w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych gminy mogą tworzyć związki międzygminne. Prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku gminnym, związane z wykonywaniem zadań przekazanych związkowi, przechodzą na związek z dniem ogłoszenia statutu związku (art. 64 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym). Ta ogólna regulacja została powtórzona w art. 3 ust. 2a UCPG, wedle którego „w  razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, o których mowa w ust. 2, określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku.” Jednym z takich zadań jest objęcie wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi oraz nadzorowanie gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym realizacja zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 UCPG). W zakresie tych zadań mieści się nie tylko przykładowo organizowanie przetargów na odbieranie /i  zagospodarowanie odpadów komunalnych, ale również pobieranie opłat za gospodarowanie tymi odpadami, jako jeden z istotniejszych elementów całego systemu, co znajduje wyraz między innymi w tym, że w/w problematyka została zamieszczona w jednym rozdziale 3a UCPG pn. Gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę. Istota związku międzygminnego polega więc na tym, że zainteresowane gminy określają, jakie zadania, należące do zakresu ich działania, będą wykonywane wspólnie i w tym celu tworzą samodzielny byt prawny w postaci związku, na który przenoszą wykonywanie tych zadań. Gminy, które zgodnie z obowiązującą procedurą przystąpią do związku gmin przenoszą, zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 3 ust. 2a UCPG, swoje prawa i obowiązki na związek w zakresie zadań przekazanych związkowi z dniem ogłoszenia statutu związku. Zadania przekazane przez gminy stają się zadaniami własnymi związku, ze wszystkimi tego prawnymi implikacjami. Jeżeli więc do wykonywania zadań wskazanych w art. 3 ust. 2 UCPG został ustanowiony związek międzygminny, to wtedy prawa i obowiązki organów gminy w tym zakresie wykonują właściwe organy związku (tj. zgromadzenie i zarząd). Konieczne jest przy tym dokładne wskazanie w statucie związku, do jakich dokładnie zadań z zakresu UCPG został powołany związek międzygminny. Wskazuje się bowiem, że „zapis ten [art. 3 ust. 2a UCPG]nie oznacza, że gminy mają obowiązek przekazywania całości zadań związanych z gospodarką odpadami komunalnymi związkowi międzygminnemu, co za tym idzie – mogą mu przekazać jedynie część zadań, które nakłada na nie ustawa. Szczegółowy zakres przekazanych związkowi obowiązków powinien być ujęty w statucie związku” (tak Ministerstwo Środowiska: http://www.mos.gov.pl) W kontekście tego, kto ma pobierać opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy również wskazać, że UCPG nie reguluje problematyki trybu pobierania tych opłat poprzez wskazanie, że należy je uiszczać wyłącznie na konto właściwego urzędu gminy. Kwestia ta pozostawiona została do decyzji gminy, która w drodze uchwały rady gminy stanowiącej akt prawa miejscowego powinna określić termin, częstotliwość i tryb uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę warunki miejscowe (por. art. 6l UCPG). Jeżeli więc dla celów gospodarki odpadami komunalnymi zawiązano związek międzygminny, uchwałę taką podejmuje zgromadzenie związku. Reasumując, jeżeli gminy dla celów gospodarki odpadami komunalnymi zawiązały związek międzygminny, którego zakres zadań przekazanych mu przez tworzące go gminy obejmuje również kwestie związane z pobieraniem opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to wykonanie tego obowiązku ciąży na związku międzygminnym (zadanie to jest już zadaniem związku, a nie gmin). Powyższe oznacza, że to zgromadzenie związku w drodze uchwały decyduje o trybie uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a więc o tym, w jaki sposób, gdzie lub komu opłatę tę należy uiścić. Hasła kluczowe: utrzymanie czystości i porządku w gminach, pobieranie opłat, związek międzygminny, prawa i obowiązki gmin