Obowiązek przekazywania właściwym organom sprawozdań przez podmioty odbierające odpady komunalne  Art. 6k ust. 3 trzeba czytać łącznie z art. 10 ustawy o odpadach, zgodnie z którym „Odpady powinny być zbierane w sposób selektywny”. Skoro selektywna zbiórka jest obowiązkiem każdego, to nie można w deklaracji dawać mieszkańcowi wyboru czy będzie segregował (wtedy zapłaci niższą stawkę) czy segregował nie będzie (wtedy płaci wyższą stawkę). W tej interpretacji niższa stawka dotyczy tylko odpadów zebranych selektywnie, a wyższa – odpadów zmieszanych. Ponieważ w każdym gospodarstwie domowym wywiązującym się z obowiązku selektywnej zbiórki powstają zarówno odpady posegregowane, jak i zmieszane – mieszkaniec płaci opłatę będącą sumą stawki wyższej za odpady zmieszane i stawki niższej za odpady zebrane selektywnie. Funkcjonują więc dwie stawki o zróżnicowanej wysokości – tak, jak tego wymaga przepis art. 6k ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Czy gminy posiadają jakieś skuteczne mechanizmy kontroli tego, czy mieszkańcy którzy zadeklarowali segregację rzeczywiście to robią? Czy też jedynym, na czym będą mogły bazować w tej kwestii będą jedynie doniesienia ze strony firm zajmujących się odbiorem śmieci (np. firma wywożąca śmieci doniesie, że ten mieszkaniec oddaje śmieci zmieszane a nie posegregowane)? A może będzie to trudne do sprawdzenia dla lokalnych władz? Odpowiedź eksperta: Obowiązek selektywnego zbierania odpadów wynika z ustawy o odpadach i dotyczy każdego, a nie tylko tych właścicieli, którzy zadeklarują, że będą segregować (bo chcą płacić mniej). Zakres tego obowiązku powinien być doprecyzowany w regulaminie czystości i porządku w gminie. Wójt może uzyskać informacje o nieselektywnym zbieraniu odpadów przez właścicieli nieruchomości od przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne, który zgodnie z art. 9f UCPG w przypadku stwierdzenia, że dany właściciel nieruchomości niedopełniania obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, ma obowiązek przyjąć je jako zmieszane odpady komunalne i powiadomić o tym fakcie gminę. Ponadto należy wskazać, że wedle art. 9u ust. 1 UCPG kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów UCPG sprawuje wójt. Do kontroli tej stosuje się wprost przepisy art. 379 i art. 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska („POŚ”). Wójt może wystąpić do Policji o pomoc w przeprowadzeniu czynności kontrolnych (art. 9v UCPG). Kontrolą tą może być również objęte wypełnianie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, skoro kwestia ta mieści się w zakresie UCPG. W ramach takiej kontroli, podmiot ją przeprowadzający (tj. wójt lub upoważniony przez niego pracownik urzędu gminy) ma prawo (por. art. 379 POŚ):   wstępu do kontrolowanego obiektu, żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego,  żądania okazania dokumentów i innych danych związanych z przedmiotem kontroli, przeprowadzania innych niezbędnych czynności kontrolnych.   Analiza art. 9j ust. 2 UPCG prowadzi do wniosku, że na podstawie tego przepisu brak jest podstaw do wykreślenia z rejestru podmiotu, który narusza obowiązki sprawozdawcze. Z kontroli sporządza się protokół, a w nim zamieszcza ewentualne zalecenia pokontrolne (por. art. 380 POŚ). W ramach tej kontroli wójt może więc uzyskać informacje na temat sposobu zbierania odpadów na danej nieruchomości. Na ile kontrole takie będą przeprowadzane i skuteczne, pokaże praktyka. Hasła kluczowe: utrzymanie czystości i porządku w gminach, segregacja odpadów, mechanizmy kontroli