Przekazanie całości dadań związanych z gospodarowaniem odpadami Związkowi Gmin W regionie kutnowskim od wielu lat (1993) działa związek gmin (obecnie 15 jednostek samorządowych). Zdecydowana większość pragnie przekazać całość zadań związanych z gospodarowaniem odpadami temu Związkowi. Czy jest to możliwe jeśli nie chcą tego wszyscy? Odpowiedź eksperta: Na wstępie zastrzec należy, iż poniższa odpowiedź opracowana została wyłącznie w oparciu o Statut Związku Gmin Regionu Kutnowskiego, dalej „Statut”, dostępny na stronie internetowej Związku www.zgrk.pl. Analiza prawna nie obejmowała uchwał poszczególnych rad gmin uczestniczących w Związku w zakresie zadań przekazanych Związkowo, których treść nie zostały przekazane przez pytającego. Podkreślam także, że poniższa odpowiedź dotyczy tego jednego konkretnego związku komunalnego, który zadał pytanie, a więc nie dotyczy innych związków komunalnych. Każdy przypadek musi być bowiem analizowany odrębnie. Aktualne brzmienie § 3 Statutu nie wskazuje, aby zadania Związku obejmowały odbiór bądź odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie gmin uczestniczących w Związku. Tym samym zgodzić należy się ze stanowiskiem pytającego, iż przekazanie Związkowi obowiązków gmin w nim uczestniczących zakresie gospodarowanie odpadami komunalnymi wymaga zmiany Statutu. Podkreślić należy jednak, iż z uwagi na brzmienie art. 64 ust. 3 w zw. z art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), dalej „ustawa o samorządzie gminnym”, jeżeli wszystkie gminy przyjmują zmianę Statutu wszystkie zadania gmin uczestniczących wskazane w tymże Statucie zostaną przekazane Związkowi i przejdą na Związek z dniem ogłoszenia zmiany Statutu. Pytający nie wskazał jakich zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi część gmin nie zamierza przekazywać Związkowi. W związku z powyższym, mając na uwadze, iż zgodnie z art. 67 ust. 3 w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zmiana statutu związku międzygminnego następuje przez podjęcie uchwał przez wszystkie rady zainteresowanych gmin bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady, w przedmiotowym stanie faktycznym nie jest możliwa zmiana Statutu dotycząca przekazania Związkowi całości zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi wbrew woli sprzeciwiających się temu trzech gmin, których rady zapewne nie podejmą uchwał w sprawie przedmiotowej zmiany. Działa to zasada „liberum veto” a więc większość 12 gmin nie będzie mogła narzucić swojego zdania pozostającym w mniejszości trzem gminom. W konsekwencji konieczne jest takie określenie katalogu zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi, na które zgadzają się wszystkie gminy uczestniczące w Związku. Alternatywą jest rozwiązanie Związku 15 gmin i utworzenie nowego związku 12 gmin, które są gotowe przekazać w całości wszystkie zadania. Gdyby natomiast w Statucie znajdowało się postanowienie o następującej treści „uczestnictwo gminy w Związku ustaje w przypadku nieprzyjęcia przez nią zmiany w Statucie Związku w terminie /przykładowo/ 6 miesięcy od daty uchwały o przyjęciu tych zmian przez Zgromadzenie Związku ze skutkiem /przykładowo/ na koniec roku objętego planem finansowym, nie wcześniej jednak niż po upływnie 6 miesięcy od podjęcia uchwały przez Zgromadzenie”, to możliwe byłoby jest przekazanie Związkowi całości zadań gmin uczestniczących w Związku w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, a zatem również tych zadań których przekazaniu sprzeciwiają się trzy gminy członkowskie. W przedmiotowej sytuacji należałoby bowiem poddać pod głosowanie na Zgromadzeniu Związku uchwały w sprawie zmiany Statutu przewidującej przekazanie Związkowi całości zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi. Zgodnie zaś z § 6 ust. 3 Statutu, każdej z gmin uczestniczącej w Związku przysługuje jeden głos na Zgromadzeniu. W konsekwencji doszłoby do przegłosowania proponowanej zmiany Statutu w stosunku 12 do 3 głosów i wbrew woli przedmiotowych trzech gmin Związkowi przekazana zostałaby całość zadań. Jeżeli bowiem rady danych gmin w terminie określonym w postanowieniu statutowym nie przyjęłyby przedmiotowej zmiany Statutu, uczestnictwo w Związku sprzeciwiających się przekazaniu Związkowi całości zadań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi ustałoby. Przy czym obecne brzmienie Statutu nie zawiera wskazanego powyżej postanowienia. Wskazać należy przy tym na marginesie, iż gdyby w Statucie znajdowało się przedmiotowe postanowienie, gminy, których uczestnictwo w Związku ustałoby z uwagi na nieprzyjęcia zmian Statutu, mogłyby ewentualnie zawrzeć porozumienie międzygminne w sprawie powierzenia jednej z nich określonych działań z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi, które chciałyby wykonywać wspólnie, na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.  W takim przypadku gmina wykonująca zadania w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi objęte porozumieniem przejmowałaby prawa i obowiązki pozostałych gmin, związane z powierzonymi jej zadaniami, przy czym gminy te mają obowiązek udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania (art. 74 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Hasła kluczowe: utrzymanie czystości i porządku w gminach, związek międzygminny, przekazanie zadań, porozumienie międzygminne