Utrzymanie porządku
i czystości w gminach

Ekspertyzy
i opinie prawne

Potrzebujesz
pomocy prawnej?

Zaufaj profesjonalistom

Problemy prawne
prawo śmieciowe

Pomagamy zapobiegać
i rozwiązywać

Zadbaj o swoje interesy

Powierz nam swoje
bezpieczeństwo prawne

Punkty zbiórki Zużytego Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego


Zgodnie z zapisem art. 3 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gminy

„tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, w tym wskazują miejsca, w których mogą być prowadzone ZBIÓRKI ZUŻYTEGO SPRZĘTU ELEKTRYCZNEGO I ELEKTRONICZNEGO pochodzącego z gospodarstw domowych”

Jednocześnie w art. 6d) pkt 4

„Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA w szczególności:

  1. wymogi dotyczące przekazywania odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych;
  2. RODZAJE odpadów komunalnych ODBIERANYCH SELEKTYWNIE od właścicieli nieruchomości;
  3. standard sanitarny wykonywania usług oraz ochrony środowiska;
  4. obowiązek prowadzenia dokumentacji związanej z działalnością objętą zamówieniem;
  5. szczegółowe wymagania stawiane przedsiębiorcom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.”

Podpunkt 2) nie narzuca tego, że w przetargu powinny zostać zawarte wszystkie rodzaje odpadów zbieranych selektywnie.

Czy zatem tworzenie punktów zbiórki Zużytego Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego może się odbywać poza procedurą przetargową? Czy organizacja przetargu na całościową obsługę gospodarowania odpadami komunalnymi, bez ofert częściowych jest ograniczeniem konkurencyjności? Często firmy zbierające ZSEE robią to za darmo, co obniżyłoby „podatek śmieciowy”. Co z istniejącym obecnie na terenie gminy punktem zbiórki ZSEE? – Jaki jest teraz jego status?

Odpowiedź eksperta:

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 UCPG, gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności:
5)ustanawiają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej następujące frakcje odpadów: papieru, metalu, tworzywa sztucznego, szkła i opakowań wielomateriałowych oraz odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, w tym odpadów opakowaniowych ulegających biodegradacji;
6)tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, w tym wskazują miejsca, w których mogą być prowadzone zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego pochodzącego z gospodarstw domowych.

Jednocześnie art. 6d ust. 4 pkt 2 UCPG stanowi, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w specyfikacji istotnych warunków zamówienia w szczególności rodzaje odpadów komunalnych odbieranych selektywnie od właścicieli nieruchomości. Przepis ten odnosi się do relacji między przedsiębiorcą odbierającym odpady a gminą.

Z kolei art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 UCPG dotyczy obowiązków gminy względem właścicieli nieruchomości.

Gmina ma obowiązek ustanowić selektywne zbieranie przynajmniej odpadów wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 5 UCPG. W tym punkcie nie został wymieniony zużyty sprzęt elektroniczny i elektryczny. Zamiast odbierania tego sprzętu od mieszkańca gmina może utworzyć punkty jego zbiórki, przy czym nie oznacza to, że przedsiębiorca wyłoniony w drodze przetargu musi być zobowiązany do odbierania zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego. Jeżeli nie będzie do tego zobowiązany to gmina ma obowiązek zapewnić możliwość odbierania tego sprzętu w inny sposób (w punktach selektywnej zbiórki, które mogą by prowadzone przez innego przedsiębiorcę).

Możliwe jest także odmienne rozwiązanie, a mianowicie odbieranie przez gminę „spod drzwi mieszkańca” nie tylko odpadów wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 5 UCPG, lecz wszystkich frakcji posegregowanych odpadów. Takie rozwiązanie niewątpliwie jest optymalne dla mieszkańca, który żadnego odpadu nie musi nigdzie dostarczać. Wówczas zorganizowanie przetargu na odbiór i zagospodarowania wszystkich odpadów komunalnych z terenu danej gminy nie będzie stanowiło ograniczenia konkurencji – takie przetargi są organizowane lub będą w większości gmin, co często jest korzystne także dla gmin, gdyż umożliwia obniżenie kosztów odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych (przedsiębiorca może skompensować sobie wysokie koszty odbioru danych odpadów z niskimi kosztami odbioru i zagospodarowania innych, uwzględniając to w cenie swojej usługi).

Odnośnie punktów selektywnej zbiórki, to ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie definiuje tego pojęcia Art. 3 ust. 2 pkt  5 UCPG nakłada na gminy obowiązek ustanowienia selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W tym celu zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 UCPG, gminy tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, w tym wskazują miejsca, w których mogą być prowadzone zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego pochodzącego z gospodarstw domowych. Przepis ten odróżnia więc ‘punkt zbierania’ od ‘miejsca zbiórki’. Rozróżnienie to wydaje się, że nie jest przypadkowe.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Na mocy art. 3 ust. 1 pkt 13 tej ustawy, przedsięwzięcie to zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Wydaje się, że punkt selektywnej zbiórki odpadów może stanowić ingerencję w środowisko poprzez jego przekształcenie lub zmianę wykorzystania terenu. Ponadto przedsięwzięcia, które wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostały określone w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 81 tego rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się punkty do zbierania lub przeładunku odpadów, w tym złomu. Z przepisu tego wynika więc, że przedsięwzięcie w postaci zbierania odpadów wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec tego punkt zbierania odpadów ma charakter stacjonarny – będzie to zazwyczaj ogrodzony teren, gdzie mieszkańcy mogą przekazywać różnego rodzaju odpady (papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło i opakowania wielomateriałowe, odpady komunalne ulegające biodegradacji). Możliwe jest także, iż utworzenie punktu zbierania odpadów będzie wymagało nie tylko uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, lecz także decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli będzie wymagało wykonania jakichś robót budowlanych. Z tych względów utworzenie punktu selektywnego zbierania odpadów powinno być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co wynika m.in. z art. 77 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.)

Natomiast wydaje się, że miejsce zbiórki, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6 UCPG, może mieć charakter mobilny, czyli mieć np. postać jakiegoś kontenera, przy czym z przepisu tego wynika, że miejsca zbiórki można tworzyć jedynie w celu zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Jeśli więc punkt selektywnej zbiórki odpadów, który funkcjonował na terenie gminie jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji, spełnia w/w wymagania, to posiada status punktu selektywnej zbiórki odpadów w rozumieniu UCPG i nie ma potrzeby go likwidować ani tworzyć drugiego.